Een kop thee voelt als een van de eenvoudigste en gezondste gewoontes van de dag. Toch kan net dat dagelijkse ritueel een onverwachte bron van microplastics zijn, vooral wanneer je thee zet met bepaalde commerciële theezakjes. Het goede nieuws: met een paar kleine aanpassingen kan je je blootstelling makkelijk verminderen.

Waarom sommige theezakjes plastic bevatten

Microplastics zijn intussen teruggevonden in lucht, water en voeding. Ook in het menselijk lichaam werden ze al aangetroffen, onder meer in bloed, organen, weefsels en speeksel. De allerkleinste deeltjes, nanoplastics, zijn zelfs zo klein dat ze in menselijke cellen kunnen terechtkomen. Onderzoek linkt microplastics aan mogelijke gezondheidsrisico’s, waaronder een verhoogd risico op hart- en vaatproblemen, vruchtbaarheidsproblemen en bepaalde kankers. Dat betekent niet dat één kop thee meteen gevaarlijk is, maar wel dat het zinvol is om onnodige bronnen te vermijden.

Bij theezakjes zit het probleem in de materialen die gebruikt worden om het zakje stevig te houden in heet water of om de randen te verzegelen. Sommige fabrikanten gebruiken daarvoor kunststoffen zoals nylon-6 of polypropyleen. Die plastics zijn handig voor de producent, omdat ze voorkomen dat het zakje scheurt of openvalt tijdens het trekken. Maar wanneer ze in contact komen met kokend of heet water, kunnen er kleine deeltjes vrijkomen.

Een studie uit 2024 van de Universitat Autònoma de Barcelona onderzocht commerciële theezakjes die gemaakt waren met polymeren zoals nylon-6, polypropyleen en cellulose. De onderzoekers stelden vast dat deze zakjes bij het zetten van thee miljoenen microplastics kunnen vrijgeven. Eerder onderzoek vond zelfs dat één portie thee uit een plastic theezakje meer dan 11 miljard microplastics en 3 miljard nanoplastics kan loslaten. Wie dagelijks thee drinkt, begrijpt meteen waarom dit onderwerp aandacht verdient.

Hoe herken je een risicovol theezakje?

Niet elk theezakje is hetzelfde. Sommige zakjes zijn gemaakt van papier, andere van een soort glanzend, piramidevormig of zijdeachtig materiaal. Vooral die stevigere, doorzichtige of kunststofachtige zakjes bevatten vaker nylon of andere plastics. Ook papieren zakjes kunnen soms een dunne laag polypropyleen bevatten om de naden te sluiten.

Daarnaast speelt afval een rol. Theezakjes met plastic breken niet snel af; bepaalde commerciële zakjes kunnen tot een eeuw nodig hebben om volledig te vergaan. Dat maakt ze niet alleen een mogelijke bron van microplastics in je kop, maar ook een probleem voor compost en milieu.

Let bij aankoop op deze signalen:

• Vermijd glanzende of piramidevormige zakjes als niet duidelijk vermeld staat dat ze plasticvrij zijn.
• Zoek naar termen zoals plasticvrij, composteerbaar of ongebleekt papier, maar controleer waar mogelijk de website van het merk.
• Wees kritisch bij composteerbaar: sommige materialen zijn enkel industrieel composteerbaar en horen niet altijd op de thuiscompost.
• Let op polypropyleen, nylon of PET in de productinformatie.

Verschillende theemerken proberen hun plasticgebruik te verminderen. Toch kunnen samenstellingen per merk, productlijn en land verschillen. Ga dus niet alleen af op de verpakking, maar zoek bij twijfel naar een duidelijke materiaalverklaring.

Plasticvrij thee zetten: eenvoudige alternatieven

De meest betrouwbare manier om microplastics uit theezakjes te vermijden, is simpel: gebruik losse thee. Losse thee heeft geen zakje nodig, geeft vaak meer smaakvrijheid en veroorzaakt minder verpakkingsafval. Je hoeft daarvoor geen ingewikkelde theeceremonie te beginnen; een eenvoudig metalen thee-ei of een roestvrijstalen infuser volstaat.

Praktische opties zijn:

• Een roestvrijstalen thee-ei voor één kop.
• Een metalen infusermandje dat je in je tas of mok hangt.
• Een theepot met zeef als je meerdere koppen tegelijk zet.
• Een gewone fijne zeef om losse thee na het trekken uit te schenken.

Heb je nog dozen theezakjes in de kast en wil je ze niet zomaar weggooien? Dan kan je de inhoud van het zakje uitknippen en in een roestvrijstalen infuser doen. Zo vermijd je dat het zakje zelf in heet water terechtkomt, terwijl je de thee nog opgebruikt. De meeste theesoorten en kruideninfusies trekken ongeveer drie tot vijf minuten, afhankelijk van de soort en je smaak.

Wil je toch theezakjes blijven gebruiken, kies dan bewust voor merken die duidelijk aangeven dat hun zakjes plasticvrij zijn. Let wel: claims zoals natuurlijk of biologisch zeggen vooral iets over de thee, niet automatisch over het materiaal van het zakje. Een biologische thee kan dus nog altijd in een zakje zitten dat kunststof bevat.

Kleine gewoonte, groot verschil

Microplastics helemaal vermijden is vandaag bijna onmogelijk, maar sommige bronnen kan je wel makkelijk beperken. Thee zetten met losse blaadjes en een metalen zeefje is een eenvoudige stap die weinig kost, minder afval oplevert en je dagelijkse blootstelling kan verminderen. Begin bij je volgende kop: kijk naar je theezakje, lees de verpakking en kies waar mogelijk voor los, herbruikbaar en plasticvrij.