Een herbruikbare drinkfles is een eenvoudige manier om minder wegwerpplastic te gebruiken. Maar wie zijn fles elke dag bijvult zonder ze goed schoon te maken, kan onbedoeld bacteriën en schimmels mee drinken. Gelukkig is het risico makkelijk te beperken met een paar vaste gewoontes.

Waarom je drinkfles sneller vuil wordt dan je denkt

We zien herbruikbare waterflessen overal: op kantoor, in de trein, in het park of in de sporttas. Ze helpen je om voldoende water te drinken en vermijden dat je telkens een plastic wegwerpfles koopt. Toch betekent herbruikbaar niet automatisch hygiënisch.

Water uit de kraan is niet steriel. In stilstaand, niet-bruisend water kunnen bacteriën na enkele dagen vanzelf beginnen groeien, zeker wanneer de fles op kamertemperatuur blijft staan. Zet je een gevulde fles in de koelkast, dan kan dat de groei van micro-organismen afremmen, maar het vervangt geen poetsbeurt.

Een groot deel van de microben in je fles komt bovendien niet uit het water zelf, maar van jou. Elke keer dat je drinkt, komen bacteriën uit je mond op de drinkopening en in de fles terecht. Ook je handen, je tas, je bureau of de fitnessvloer kunnen microben overdragen naar de buitenkant, en later naar de binnenkant.

Onderzoekers vonden in typische drinkflessen onder meer bacteriën die normaal op de huid of in de mond voorkomen, zoals Staphylococcus en Streptococcus. Meestal maken die deel uit van onze normale microflora, maar in bepaalde omstandigheden kunnen ze infecties veroorzaken. Als je je handen niet goed wast, kunnen ook darmbacteriën zoals E. coli op of in je fles belanden. Een studie van WaterFilterGuru vond in sommige herbruikbare flessen niveaus van darmbacteriën die vergelijkbaar waren met die op toiletbrillen.

Wat je beter niet in je fles doet

Niet alleen de fles zelf, ook wat je erin giet, bepaalt hoeveel microben kunnen groeien. Water is de beste keuze. Dranken die jou energie geven, geven vaak ook voeding aan bacteriën en schimmels.

Vermijd daarom om je dagelijkse waterfles te vullen met:

• proteïneshakes of melkachtige dranken;
• energiedranken;
• vruchtensap;
• frisdrank of andere suikerhoudende dranken;
• alles wat lang op kamertemperatuur blijft staan.

Suiker en voedingsstoffen kunnen de groei van bacteriën en schimmels stimuleren. Dat kan leiden tot een vreemde smaak, een slijmerig gevoel of onaangename geur. In het slechtste geval kan besmet water maag- en darmklachten veroorzaken, zoals diarree of braken. Schimmels kunnen bij gevoelige mensen ook allergische reacties uitlokken.

Voor de meeste gezonde volwassenen is het immuunsysteem sterk genoeg om veel microben af te weren. Toch is extra voorzichtigheid verstandig bij zwangere vrouwen, jonge kinderen, ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem. Zij lopen meer risico om ziek te worden door besmet drinkwater.

Interessant genoeg remt koolzuur in bruiswater de groei van sommige ziekteverwekkers, zoals E. coli en Pseudomonas aeruginosa. Maar ook een fles met bruiswater moet regelmatig worden schoongemaakt: bacteriën kunnen zich nog altijd op de binnenwand, dop of drinktuit ophopen.

Zo was je je herbruikbare fles goed

Je drinkfles is vergelijkbaar met een glas, lunchbox of kookpot: alles wat met eten of drinken in contact komt, moet regelmatig worden gereinigd. Alleen even omspoelen met koud water is meestal niet genoeg.

Een eenvoudige schoonmaakroutine ziet er zo uit:

• Vul de fles met heet water van meer dan 60°C. Die temperatuur doodt de meeste ziekteverwekkers.
• Voeg een beetje afwasmiddel toe.
• Schud of draai het water goed rond, zodat ook de wanden geraakt worden.
• Laat dit ongeveer tien minuten staan.
• Spoel grondig na met heet water.
• Laat de fles volledig drogen, liefst een hele nacht met de opening naar boven of op een rekje.

Goed drogen is belangrijk. Vochtige hoekjes zijn ideale plaatsen voor microben. Vergeet ook de dop, drinktuit, rietjes en siliconen ringetjes niet. Net daar blijven speeksel, vuil en vocht gemakkelijk achter. Een smalle flessenborstel of klein borsteltje voor rietjes kan daarbij helpen.

Heb je je fles lange tijd niet gewassen of ruikt ze muf? Dan kan een grondigere aanpak nodig zijn. Vul de fles met een mengsel van half water en half azijn en laat dit enkele dagen weken. Was ze daarna opnieuw met heet water en afwasmiddel, en laat ze volledig drogen.

Ideaal maak je je fles na elk gebruik schoon. Lukt dat niet, probeer dan minstens meerdere keren per week een echte wasbeurt in te plannen. Gebruik je de fles voor iets anders dan water, was ze dan zeker dezelfde dag nog af.

Plasticvrij én hygiënisch

Een herbruikbare drinkfles blijft een slimme keuze om minder wegwerpplastic te gebruiken. Kies bij voorkeur een degelijke fles die je makkelijk kunt openen, wassen en drogen. Hoe eenvoudiger het ontwerp, hoe minder verborgen plekjes voor vuil.

De boodschap is dus niet dat je bang moet zijn van je drinkfles. Wel dat herbruikbaar ook onderhoud vraagt. Met heet water, afwasmiddel en een vaste routine drink je niet alleen plasticvrijer, maar ook frisser en veiliger.