Natuurlijke zeep: wat is het en waar let je op?

A candid phone photo of hands turning over a plain soap wrapper beside a ceramic bathroom sink, with an unwrapped soap b

Categorieën: Educatie en wetenschap|Laatst bijgewerkt: 27/10/2026|

Natuurlijke zeep klinkt als een duidelijke belofte, maar er zijn geen specifieke Europese regels voor claims over natuurlijke cosmetica. Het woord ‘natuurlijk’ alleen vertelt je dus niet aan welke eisen je zeep voldoet.

Ik draai zo’n verpakking liever om. Wat zit erin, waarop steunt die claim en past de zeep bij mijn huid? Daar heb ik meer aan dan aan een groen blaadje op de voorkant.

Wat is natuurlijke zeep eigenlijk?

Ik zou twee vragen uit elkaar halen: wat maakt iets zeep, en waarom noemt de fabrikant die zeep natuurlijk? Voor de eerste vraag is er een concreet antwoord. Voor de tweede wil ik de onderbouwing zien.

Volgens DermNet, met uitleg van dermatoloog Amanda Oakley, ontstaat echte zeep wanneer vetten of oliën reageren met een alkalische stof: een stof die het tegenovergestelde is van zuur. Bij zeep maken noemen we die grondstof loog. Natriumhydroxide is zo’n loog. Door de reactie ontstaan zeep en glycerine.

Dat proces heet verzeping. Olijfolie in een fles is nog geen zeep; na de reactie met loog heb je een ander materiaal. ‘Chemisch’ en ‘natuurlijk’ zijn hier dus geen handige tegenpolen. Ook een plantaardig zeepblok ontstaat door een chemische reactie.

Zoek je vooral de vergelijking tussen een blok en douchegel? Daarvoor is er het artikel over douchezeep en douchegel. Hier kijk ik naar de belofte op de verpakking.

Is ‘natuurlijk’ een keurmerk of een wettelijke garantie?

Nee, het woord op zichzelf is geen keurmerk. Certified Cosmetics legt uit dat de Europese Commissie geen specifieke regels heeft opgesteld voor claims over natuurlijke en biologische cosmetica. De bevoegde instanties in elk land beoordelen zulke claims. Geen specifieke regels betekent dus niet dat een fabrikant zomaar alles mag beweren.

Natrue en Cosmos zijn wel keurmerken met eigen eisen. Volgens dezelfde bron is het gebruik ervan niet wettelijk verplicht. Ik vind een benoemd keurmerk concreter dan ‘puur natuur’: er zit tenminste een herkenbare set eisen achter. Wel even kijken welk keurmerk er werkelijk staat.

En dan is er ISO 16128. Klinkt officieel, maar volgens Intertek is die norm niet juridisch bindend. Wie hem toepast, hoeft daarvoor ook geen certificering te hebben. De norm geeft onder meer richtlijnen om te berekenen in welke mate ingrediënten als natuurlijk meetellen.

Een berekening volgens ISO 16128 is dus niet hetzelfde als een keurmerk. Bij een opvallende natuurlijkheidsclaim wil ik weten: gaat het om zo’n berekening, om een keurmerk met eigen eisen, of alleen om een mooie zin? Dat onderscheid vind ik nuttiger dan het woord ‘natuurlijk’ nog eens in grotere letters.

Waarom zit er loog in een natuurlijke zeep?

Omdat loog bij het verzepingsproces hoort. ‘Gemaakt met loog’ klinkt misschien minder gezellig dan ‘met olijfolie’, maar beide zijn grondstoffen. Alleen de olijfolie groot afbeelden verandert niets aan de bereiding.

In onze productinformatie over zeep en body bars staat bijvoorbeeld hoe Habeebee natriumhydroxide gebruikt om oliën en boter tot zeep te verzepen. In de uitgeharde Habeebee-zeep blijft dat niet als losse loog aanwezig. Een vermelding van die grondstof betekent dus niet dat je je met losse loog wast. Habeebee Hababy is een van de zepen uit dat assortiment.

Een ingrediëntenlijst kan ook de gevormde zeep noemen. Denk aan Sodium Oleate, Sodium Cocoate en Sodium Stearate, zoals bij de HappySoaps Body Wash Bar Arganolie & Rozemarijn. Volgens diezelfde productinformatie zijn dat echte zepen. Zo’n lange naam is voor mij dus geen reden om een blok meteen terug te leggen.

Ook ‘koud verzeept’ en ‘overvet’ verdienen uitleg. De productinformatie beschrijft Habeebee als koud verzeept, met 8% overvetting: er blijven verzorgende oliën in de zeep achter. Door die koude verzeping blijft ook de natuurlijke glycerine behouden. Ik lees die 8% als uitleg over het recept, niet als een score voor hydratatie.

Natuurlijk is niet automatisch mild. Volgens DermNet is echte zeep alkalisch en kan ze de huidbarrière, de beschermlaag van je huid, aantasten. Ook natuurlijke geur kan allergenen bevatten: stoffen die een allergische reactie kunnen uitlokken. De productinformatie noemt bijvoorbeeld limoneen, citral en linalool in de etherische oliën van Habeebee Tonic citroen & rozemarijn. Bij een erg droge, gevoelige of eczeemgevoelige huid past volgens die informatie doorgaans beter een parfumvrije, zeepvrije reiniger. Hoe je die herkent, lees je in zeep zonder zeep.

Waar let je dan op als je natuurlijke zeep koopt?

Ik hoef niet elk ingrediënt van buiten te kennen. Ik wil vooral deze vragen kunnen beantwoorden:

Wat is de basis? Welke oliën, vetten of gevormde zepen staan vermeld? Ik gebruik het aantal ingrediënten niet als eindscore.
Waarop steunt ‘natuurlijk’? Staat er een concreet keurmerk of een toegelichte berekeningsmethode? Die twee houd ik uit elkaar.
Zit er geur in? Ik kijk naar parfum én etherische oliën, niet alleen naar de belofte op de voorkant.
Hoe is het verpakt? Als ik minder plastic wil gebruiken, bekijk ik de verpakking zelf. Dat is voor mij een aparte keuze, geen beoordeling van de zeep voor mijn huid.

Mijn volgorde: eerst wat bij mijn huid past, daarna de onderbouwing en de verpakking. Een mooi verhaal over plantaardige oliën mag gerust meewegen. Maar het krijgt niet het laatste woord.