Welk badspeelgoed zonder plastic kies je in plaats van een plastic knijpeendje? In onderzoek naar flexibel plastic badspeelgoed dat water opzuigt vonden onderzoekers mogelijk ziekmakende bacteriën in 80% van alle onderzochte speeltjes.

Ik kijk dus niet alleen naar het materiaal. Waar kan badwater in, en geraak je daar achteraf nog bij? Een speeltje waarvan de binnenkant een raadsel blijft, staat niet bovenaan mijn lijst. Gelukkig hoeft een plastic knijpspeeltje niet vervangen te worden door nóg een knijpspeeltje.

Welk badspeelgoed zonder plastic kun je kiezen?

Begin bij het spel, niet bij het etiket. Wil je kind gieten, met figuurtjes spelen of tekenen? Dat maakt kiezen een pak eenvoudiger.

• Speeltjes uit één stuk natuurrubber, zonder gaatje of ventiel. Voor wie graag een diertje of figuurtje in bad heeft. Kijk naar het materiaal én naar de openingen.
• Open bekertjes of gieters om mee te gieten. Die vullen zich niet via een piepklein gaatje met water dat je binnenin niet meer kunt zien. Wil je plastic vermijden, kijk dan ook hier waarvan ze gemaakt zijn.
• Tekenen in bad. Badkrijtjes zijn een andere manier van spelen. Verderop lees je wat onze krijtjes bevatten en voor welke leeftijd ze bedoeld zijn.

Een voorbeeld van het eerste type is het natuurrubberen badspeeltje van Natruba, zonder gaatjes of ventielen. Volgens de fabrikant hoopt zich daardoor geen schimmel binnenin op: een fabrikantclaim, geen onafhankelijk testresultaat.

Een badeend zonder gaatje zegt iets over de vorm, niet over het materiaal. Ook bij het etiket ‘duurzaam badspeelgoed’ wil ik gewoon weten: waarvan is het gemaakt, en hoe maak ik het schoon? Aan alleen dat woord heb ik weinig.

In onze categorie badspeelgoed vind je het aanbod.

Wat vonden onderzoekers in plastic badeendjes?

Het Zwitserse waterinstituut Eawag berichtte in 2018 over het onderzoek met ETH Zürich en de University of Illinois. Aan de binnenkant van de wateropzuigende plastic speeltjes groeide een biofilm: een laag micro-organismen, zoals bacteriën, op het oppervlak.

Naast de mogelijk ziekmakende bacteriën vonden de onderzoekers schimmels in bijna 60% van de echte speeltjes. Da’s toch een minder gezellig beeld dan dat gele eendje op de badrand.

Het opvallendste vind ik dat het plastic zelf mee voedsel leverde. Volgens Eawag gaven de kunststoffen, vaak van lage kwaliteit, organische koolstofverbindingen af: stoffen die micro-organismen als voeding kunnen gebruiken. Het ging dus niet alleen om achtergebleven badwater. Ook het materiaal eromheen speelde mee.

Gezondheidseffecten bij kinderen zijn niet onderzocht. Bacteriën aantreffen bewijst niet dat kinderen door die speeltjes ziek worden.

Onderzoeker Frederik Hammes pleitte voor strengere regels voor de kunststoffen in badspeelgoed. Terecht. Dit hoeft geen verhaal te worden waarin ouders vooral nóg harder moeten schrobben. De fabrikant kiest het materiaal en mag daar ook op aangesproken worden.

Wat doe je met het badspeelgoed dat je al hebt?

Ik zou daarvoor niet de hele badkamer leegmaken. Leg de speeltjes eens naast elkaar. Welke zijn open, welke kunnen uit elkaar en welke hebben alleen een piepklein gaatje? Zo zie je waar je bij het schoonmaken wel en niet bij kunt.

Knijp speeltjes die water opzuigen na het bad uit en laat ze drogen. Laat ze niet in het badwater liggen tot de volgende keer. Volg voor het schoonmaken de onderhoudsinstructies van het speeltje.

Bij vervanging kies ik liever iets waarvan ik de binnenkant kan bekijken, of iets dat zonder opening ontworpen is. Zelf gaatjes dichtmaken is niet mijn eerste keuze. Ik wil kunnen zien waar het water blijft, niet na elke badbeurt moeten gokken.

Niet alles tegelijk vervangen, dus. Wel gericht kiezen wanneer je iets nieuws nodig hebt: eerst het materiaal bekijken, dan de vorm en de manier waarop je het schoonmaakt.

Zijn badkrijtjes een alternatief voor knijpspeeltjes?

Voor kinderen die graag tekenen: ja. Onze Medenka-badkrijtjes van bijenwas en kleurpigmenten tekenen op gladde, natte oppervlakken, zoals het bad, douchetegels, glas of een spiegel. Ze zijn bedoeld voor kinderen vanaf 3 jaar, onder toezicht van een volwassene.

Bij tekenen hoort ook wegvegen. Volgens de productinformatie doe je dat liefst meteen na het badderen, zeker op voegen, oudere badkuipen of poreuze oppervlakken. ‘Nooit vlekken’ is dus niet de belofte. Hoe je ze verwijdert, lees je in Badkrijtjes: wat zijn het en hoe verwijder je badkrijt?.

Mijn keuze begint niet bij een ander eendje, maar bij wat je ermee wilt doen. Gieten, met een figuurtje spelen of tekenen: een leuk speeltje hoeft voor mij geen verborgen reservoir badwater te hebben.

Bronnen

• Eawag, met ETH Zürich en University of Illinois — Persbericht over biofilms in badspeelgoed (2018), bij het onderzoek van Neu en collega’s.
• Acorn & Pip — Fabrikantinformatie over een natuurrubberen badspeeltje zonder gaatjes (2026).
• plasticvrij.be — Badkrijtjes van Bijenwas – 7 Kleuren (Medenka) (productinformatie, 2026).