Microplastics zitten niet alleen in zeeën en rivieren, maar kunnen ook via voeding en drinkwater in ons lichaam terechtkomen. Nieuw onderzoek uit Zuid-Korea wijst op een opvallende mogelijke bondgenoot: een bacterie uit kimchi, het gefermenteerde koolgerecht dat in Korea dagelijks op tafel staat.

De studie suggereert dat een specifieke probiotische bacterie nanoplastics in de darm kan binden en zo kan helpen om ze via de stoelgang uit het lichaam te verwijderen. Dat is geen reden om kimchi als wondermiddel te zien, maar wel een interessante stap in het onderzoek naar hoe voeding, darmbacteriën en plasticvervuiling met elkaar samenhangen.

Waarom nanoplastics extra bezorgdheid oproepen

Nanoplastics zijn extreem kleine plasticdeeltjes: kleiner dan 1 micrometer, dat is een duizendste van een millimeter. Ze ontstaan wanneer grotere plastic materialen langzaam afbreken. Omdat ze zo klein zijn, kunnen ze makkelijker in contact komen met onze lichaamsbarrières dan grotere microplastics.

Onderzoekers maken zich vooral zorgen omdat nanoplastics mogelijk door de darmwand kunnen dringen en zich kunnen opstapelen in organen zoals de nieren en de hersenen. De wetenschap hierover staat nog in de kinderschoenen, maar plasticvervuiling wordt steeds vaker niet alleen als milieuprobleem, maar ook als volksgezondheidskwestie bekeken.

Tot nu toe lag de nadruk vooral op het vermijden van blootstelling: minder plastic verpakkingen, minder synthetische vezels, minder wegwerpplastic. Dit nieuwe onderzoek bekijkt een andere vraag: kunnen bepaalde micro-organismen in onze darmen helpen om plasticdeeltjes te binden vóór ze zich ophopen?

Wat de kimchi-bacterie precies deed in het onderzoek

Het onderzoek werd uitgevoerd door het World Institute of Kimchi in Zuid-Korea. Wetenschappers bestudeerden een melkzuurbacterie die uit kimchi werd geïsoleerd: Leuconostoc mesenteroides CBA3656. Ze testten hoe goed deze bacterie zich kon hechten aan polystyreen-nanoplastics, een veelgebruikte plasticsoort.

De resultaten waren opvallend:

• Onder gewone laboratoriumomstandigheden bond de kimchi-bacterie 87% van de geteste nanoplastics.
• Een vergelijkingsstam haalde in diezelfde omstandigheden 85%.
• In omstandigheden die de menselijke darm nabootsten, zakte de vergelijkingsstam naar amper 3%.
• De kimchi-bacterie bleef daarentegen nog altijd 57% van de nanoplastics binden.

Vooral dat laatste is belangrijk. Een bacterie die in een petrischaaltje goed werkt, is niet automatisch nuttig in het lichaam. De menselijke darm is een complexe omgeving, met zuren, enzymen, galzouten en andere bacteriën. Dat de kimchi-stam onder nagebootste darmomstandigheden nog sterk aan nanoplastics bleef kleven, maakt de bevinding wetenschappelijk interessant.

De onderzoekers gingen ook een stap verder en testten de bacterie bij kiemvrije muizen. Muizen die de bacteriestam kregen, scheidden meer dan dubbel zoveel nanoplastics uit via hun stoelgang dan muizen die de bacterie niet kregen. Dat wijst erop dat de bacterie de plasticdeeltjes mogelijk in de darm bindt en helpt afvoeren.

Betekent dit dat je meer kimchi moet eten?

Hier is nuance belangrijk. De studie toont niet aan dat een portie kimchi bij mensen nanoplastics uit het lichaam verwijdert. Het ging om een specifieke bacteriestam, getest in laboratoriumomstandigheden en bij muizen. Mensen hebben een veel complexer dieet, een eigen darmflora en worden blootgesteld aan verschillende soorten plasticdeeltjes.

Toch past het onderzoek in een bredere trend: wetenschappers kijken steeds meer naar de rol van micro-organismen uit gefermenteerde voeding. Fermentatie is niet alleen een bewaartechniek, maar levert ook bacteriën op die kunnen bijdragen aan smaak, spijsvertering en mogelijk interacties met ongewenste stoffen in het lichaam.

Wil je hiermee praktisch aan de slag, dan kan je het als volgt bekijken:

• Zie kimchi niet als detoxmiddel. Er is nog geen bewijs dat kimchi eten bij mensen nanoplastics verwijdert.
• Gefermenteerde voeding kan wel passen in een gezond eetpatroon. Denk aan kimchi, zuurkool, yoghurt of kefir, liefst zonder overbodige toevoegingen.
• Blijf vooral je blootstelling beperken. Minder plastic aan de bron blijft de meest zekere aanpak.
• Vermijd plastic bij warme voeding. Warmte kan de afgifte van stoffen uit plastic verhogen; kies liever glas, inox of keramiek.
• Drink kraanwater uit herbruikbare flessen. In België is kraanwater streng gecontroleerd en vermijd je extra verpakkingsafval.

Het Zuid-Koreaanse onderzoek opent een boeiende piste: misschien kunnen bepaalde bacteriën ons lichaam ooit helpen om nanoplastics sneller af te voeren. Maar tot dat goed onderzocht is bij mensen, blijft de beste strategie eenvoudig en praktisch: beperk plastic waar je kan, kies vaker voor onverpakte en verse voeding, en geef je darmflora een gevarieerd voedingspatroon.