Je gebruikt tandpasta om je mond gezond te houden, maar wat zit er precies in die dagelijkse dosis? Een onderzoek uit Bangladesh vond microplastics in 26 van de 34 geteste tandpasta’s, waaronder ook producten die speciaal voor kinderen worden verkocht.

Wat vonden de onderzoekers?

De Environment and Social Development Organisation onderzocht tussen juli 2025 en juni 2026 tandpasta’s van 19 grote merken. De 34 stalen waren geproduceerd in Bangladesh, India, Thailand en Vietnam en werden verzameld in winkels, supermarkten en groothandelsmarkten. De laboratoriumanalyses gebeurden aan de Jahangirnagar University.

In totaal bevatte 76,5 procent van de onderzochte tandpasta’s aantoonbare microplastics. De concentraties varieerden van 20 tot 320 deeltjes per 100 gram tandpasta. Slechts acht stalen bevatten geen detecteerbare microplastics.

• 22 van de 25 lokaal geproduceerde tandpasta’s testten positief.
• Bij de Indiase producten ging het om één van de vijf stalen.
• Eén van de twee Thaise en beide Vietnamese stalen bevatten microplastics.
• Vier van de zes onderzochte kindertandpasta’s testten positief.
• Bij kindertandpasta varieerde de concentratie van 20 tot 140 deeltjes per 100 gram.

De hoogste waarde, 320 deeltjes per 100 gram, werd gemeten in Mediplus Fluoride Gel. Dat was bovendien het meest gebruikte tandpastamerk onder de bevraagde consumenten. De studie omvatte een enquête bij 2.760 mensen. Van hen gebruikte 82,5 procent regelmatig tandpasta, terwijl 42 procent nog nooit van microplastics had gehoord.

Deze resultaten betekenen niet automatisch dat tandpasta’s die in België worden verkocht dezelfde concentraties bevatten. Het onderzoek ging uitsluitend over de geselecteerde producten uit vier Aziatische productielanden. Het toont wel aan dat microplastics in een alledaags verzorgingsproduct kunnen voorkomen en dat gerichte controle noodzakelijk is.

Waarom zijn microplastics in tandpasta zorgwekkend?

Microplastics horen volgens de onderzoekers niet thuis in tandpasta. Ze zouden onder meer bewust kunnen worden toegevoegd om grondstofkosten te verlagen of een witmakend effect te ondersteunen. Omdat tandpasta rechtstreeks in de mond wordt gebruikt, kunnen de deeltjes tijdens het poetsen worden ingeslikt. Wat je uitspuwt, verdwijnt bovendien via de afvoer in het afvalwater en uiteindelijk mogelijk in het milieu.

Wetenschappelijk onderzoek naar de gezondheidseffecten van microplastics is nog volop in ontwikkeling. Opkomend bewijs wijst op mogelijke gevolgen voor het spijsverteringsstelsel, de luchtwegen, het immuunsysteem, hart en bloedvaten en het zenuwstelsel. Ook ontstekingen, hormoonverstoring, orgaanschade, verminderde vruchtbaarheid en effecten op de ontwikkeling van een foetus worden onderzocht.

Dat betekent niet dat bewezen is dat poetsen met een van deze tandpasta’s rechtstreeks zulke aandoeningen veroorzaakt. De bevindingen onderstrepen vooral waarom onnodige blootstelling beter wordt vermeden en waarom duidelijke normen en gestandaardiseerde testmethoden belangrijk zijn.

Bangladesh had op het moment van het onderzoek geen specifieke grenswaarden voor microplastics in tandpasta. Sommige betrokken producenten benadrukten dat hun producten aan de lokale voorschriften voldoen. Andere bedrijven kondigden bijkomende interne of externe tests aan. Naleving van bestaande regels biedt echter weinig zekerheid wanneer specifieke normen ontbreken.

Hoe kies je bewuster een tandpasta?

Als consument kun je microplastics niet met het blote oog herkennen. Ook een ingrediëntenlijst geeft niet altijd voldoende duidelijkheid over de aard of vorm van alle gebruikte stoffen. Toch kun je enkele praktische stappen zetten:

• Vraag informatie aan de fabrikant. Informeer expliciet of de tandpasta vaste synthetische polymeerdeeltjes of microplastics bevat.
• Kies voor transparante merken. Geef de voorkeur aan producenten die hun ingrediënten en het doel ervan duidelijk toelichten.
• Wees kritisch bij witmakende claims. Vraag welke schurende of polijstende stoffen voor dat effect zorgen.
• Laat kinderen niet te veel tandpasta gebruiken. Volg de aanbevolen hoeveelheid en leer hen de tandpasta uit te spuwen.
• Gebruik tandpasta zuinig. Meer product maakt je tanden niet automatisch schoner en kan de blootstelling aan onnodige ingrediënten verhogen.

Blijf je tanden wel dagelijks verzorgen: een goede mondhygiëne blijft essentieel. Kies tegelijk zo bewust mogelijk, stel vragen aan merken en steun strengere controles. Microplastics hebben geen noodzakelijke functie in een product dat elke dag rechtstreeks in je mond terechtkomt.