Is vaste douche zeep beter dan douchegel? Bij handen wassen ging het in een onderzoek om 0,35 gram vaste zeep tegenover 2,3 gram vloeibare zeep per wasbeurt, zo beschrijft Scientific American.

Dat verschil vind ik opvallend. Maar voor mijn keuze onder de douche wil ik ook weten: hoe hygiënisch is zo’n blok, en wat vindt mijn huid ervan? Minder plastic verpakking is mooi. Een geschikte reiniger blijft voor mij belangrijker.

Is vaste douche zeep zuiniger dan douchegel?

Die verbruikscijfers komen uit onderzoek van Koehler en Wildbolz aan ETH Zürich uit 2009. Voor de vloeibare zeep was meer energie nodig voor de productie en aanvoer van grondstoffen en verpakking. Toch scoorde vaste zeep niet op elk onderdeel beter.

Bekeken per kilo product was de milieuvoetafdruk van de productie van vaste zeep juist groter. Per wasbeurt kwam vaste zeep beter uit de vergelijking, doordat er veel minder van werd gebruikt. Ik zou dus niet alleen naar een kilo zeep kijken, maar ook naar hoeveel je per keer nodig hebt.

Bij het waterverbruik draaide het voordeel om: 0,91 liter per handwasbeurt met vaste zeep, tegenover 0,64 liter met vloeibare zeep. Dat hoort ook bij de vergelijking, niet alleen het mooie cijfer over minder product.

Dit onderzoek ging over handen wassen, niet over douchen. Je kunt er dus geen jaarlijkse besparing aan douchegel of totale milieu-impact van jouw douchebeurt uit afleiden.

Wat je wel rechtstreeks kunt kiezen, is de verpakking. De vaste zepen en body wash bars in het assortiment zijn zonder plastic verpakt. En één body wash bar van 100 gram vervangt volgens de productinformatie zo’n 1 à 2 flessen douchegel. Dat is voor mij een concrete reden om een blok te overwegen.

Is een zeepblok hygiënisch als je het deelt?

Ik zou niet alleen vragen of er bacteriën op een blok zitten. De nuttigere vraag is: blijven die na het wassen op je handen achter? Dat onderzochten Heinze en Yackovich in 1988.

Ze besmetten zeepblokken met twee soorten bacteriën: E. coli en P. aeruginosa. De hoeveelheid was 70 keer hoger dan wat op gebruikte zeep was gemeten. Na het wassen had geen van de 16 deelnemers aantoonbare hoeveelheden van een van beide testbacteriën op de handen.

Het was een kleine, oude studie, gefinancierd door zeepfabrikant Dial. Ze toont niet aan dat een blok bacterievrij is, wel dat een besmet blok in die test niet automatisch bacteriën overdroeg tijdens het wassen.

Voor het dagelijkse gebruik let ik ook op waar het blok ligt. Volgens de productinformatie blijft een bar steviger en gaat hij langer mee als je hem goed laat drogen. Een zeepbakje met afwatering dus, geen klein zwembad voor je zeep.

Is vaste zeep beter voor een droge of gevoelige huid?

Nee, niet automatisch. Dermatoloog Jan Gutermuth, diensthoofd dermatologie van UZ Brussel, legt bij VRT NWS uit dat je met zeep ook de beschermende laag van je huid wegwast. Mensen met een droge of gevoelige huid hebben volgens hem vaak last van sterk ontvettende producten en producten die veel schuimen.

Hij raadt pH-neutrale zeep aan; pH geeft de zuurgraad aan. Ik zou een product dus niet op zijn vorm beoordelen. Het woord ‘body soap’ op de verpakking vertelt me evenmin of het bij mijn huid past.

Bij een erg droge, gevoelige of eczeemgevoelige huid past volgens de productinformatie een parfumvrije, zeepvrije reiniger doorgaans beter. Dan zou ik niet zomaar een klassiek zeepblok kiezen om van een plastic fles af te zijn. Je huid hoeft niet op te draaien voor je verpakkingskeuze.

Goed afspoelen telt ook mee. Gutermuth waarschuwt dat zeepresten op de huid irriterend kunnen werken. Alleen een ander product kopen is dus niet het hele verhaal.

Hoe gebruik je douchezeep zonder te overdrijven?

De gebruiksaanwijzing voor de body wash bar is eenvoudig: maak de bar nat, schuim hem op tussen je handen en was je lichaam met het schuim. Spoel goed af en leg het blok daarna op een plek waar het kan uitlekken en drogen. Schuim je liever op met een spons? Welke natuurlijke scrubspons bij je huid past, lees je hier.

Ook de douche zelf hoeft geen grote schoonmaak te worden. Volgens Gutermuth is één keer per dag of om de twee dagen wassen zeker genoeg. Hij adviseert ook om niet te heet en niet te lang te douchen.

Wil je producten vergelijken? Je vindt de productinformatie bij de HappySoaps Body Wash Bar Arganolie & Rozemarijn, de Habeebee Tonic Zeep en de Habeebee Hababy. Ik zou eerst kijken welk product bij mijn huid past, niet alleen welke geur me aanspreekt.

Mijn antwoord op ‘blok zeep of douchegel?’: ik kies graag minder plastic verpakking, met een reiniger die bij mijn huid past. Beginnen met één passend product en een zeepbakje dat afwatert lijkt me genoeg. Wil je ook je haar met dezelfde bar wassen? Lees dan eerst waarom een 2-in-1 bar voor haar en lichaam iets anders is dan een gewoon zeepblok. Geen volledige badkamerverbouwing nodig.

Bronnen

• Scientific American, Melissa C. Lott — The Benefits of a Bar (of Soap, That Is) (2016), over het onderzoek van Koehler en Wildbolz uit 2009.
• Heinze & Yackovich, Epidemiology and Infection — Washing with contaminated bar soap is unlikely to transfer bacteria (1988), gefinancierd door zeepfabrikant Dial.
• VRT NWS, met dermatoloog Jan Gutermuth — Wassen zonder zorgen: dermatoloog deelt advies voor optimale huidverzorging (2023).
• plasticvrij.be — Vaste zeep en body wash bars, eigen productinformatie (2026).